Quê hương – bài thơ được viết năm 1960
của Giang Nam, một nhà thơ, một nhà cách mạng của dân tộc. Đây là
tác phẩm mình thích nhất trong dòng thơ cách mạng cho đến thời điểm
này. Nếu học chung với mình bạn sẽ thấy, mình không chỉ chép tay
bài thơ vào sổ, mà còn chép vào bất cứ đâu vào những khi mình rãnh
rỗi. Bởi lẽ, nó không chỉ là một bài thơ phản ánh thời kì đau
thương nhưng bi tráng của dân tộc, mà còn là một câu chuyện có thật,
xuất phát từ chính tác giả và người vợ thân yêu của mình.

[New] [Quan Điểm Sống] Về Bài Thơ Quê Hương (1960) - Giang Nam update 2020 1

Nguyên bản:

Thuở còn thơ ngày hai
buổi đến trường


Yêu quê hương qua từng trang sách nhỏ:


“Ai bảo chăn trâu là khổ?”


Tôi mơ màng nghe chim hót trên cao


Những ngày trốn học


Đuổi bướm cầu ao


Mẹ bắt được…


Chưa đánh roi nào đã khóc!


Có cô bé nhà bên


Nhìn tôi cười khúc khích…

***

Cách mạng bùng lên

Rồi kháng chiến trường kỳ


Quê tôi đầy bóng giặc


Từ biệt mẹ tôi đi


Cô bé nhà bên – (có ai ngờ!)


Cũng vào du kích


Hôm gặp tôi vẫn cười khúc khích


Mắt đen tròn (thương thương quá đi thôi!)


Giữa cuộc hành quân không nói được một lời


Đơn vị đi qua, tôi ngoái đầu nhìn lại…


Mưa đầy trời nhưng lòng tôi ấm mãi…

***

Hoà bình tôi trở về
đây


Với mái trường xưa, bãi mía, luống cày


Lại gặp em


Thẹn thùng nép sau cánh cửa…


Vẫn khúc khích cười khi tôi hỏi nhỏ


Chuyện chồng con (khó nói lắm anh ơi!)


Tôi nắm bàn tay nhỏ nhắn ngậm ngùi


Em vẫn để yên trong tay tôi nóng bỏng…

Hôm nay nhận được tin
em


Không tin được dù đó là sự thật


Giặc bắn em rồi quăng mất xác


Chỉ vì em là du kích, em ơi!


Đau xé lòng anh, chết nửa con người!

Xưa yêu quê hương vì
có chim có bướm


Có những ngày trốn học bị đòn roi…


Nay yêu quê hương vì trong từng nắm đất


Có một phần xương thịt của em tôi.

1960

vanhaiphong.com có viết: “Bài thơ Quê
hương chính là bài thơ đã đạt giải nhì về thơ của Tạp chí Văn nghệ.
Theo Hoài Thanh, người có mặt trong BGK cho biết thì lẽ ra bài thơ đạt
giải nhất, nhưng lại có quan điểm không cho giải, hoặc chỉ khuyến
khích vì bài thơ dù hay, nhưng bi luỵ không cổ vũ được phong trào
chiến đấu giải phóng miền Nam lúc ấy. Cuối cùng, sau tranh luận mãi
và BGK quyết định giải pháp trung dung, trao tặng giải nhì cho tác
phẩm này.

Nhân vật “cô bé nhà bên” là nhân vật có
thật và không chết như trong bài thơ. Đó chính là phu nhân của nhà thơ
Bà Phạm Thị Triều, nguyên mẫu của “cô bé nhà bên”. Trước đây trong hoạt động
cách mạng ông bà yêu nhau một thời gian khá dài, khi ông có tên trong
đoàn sĩ quan liên bộ đình chiến vừa thành lập sắp lên đường ra Bình Định tập
trung để chuẩn bị cho việc ký kết Hiệp định Genevơ; tổ chức mới gợi ý để ông bà
làm đám cưới. Ở với nhau được hai đêm thì ông lên đường ra vùng tự do, Bà từ
căn cứ sinh cô con gái và trở về Nha Trang hoạt động. Năm 1959, trong một
đêm, địch ập vào bắt mẹ con bà giải đi, dù lúc đó đứa con gái đầu còn đỏ hỏn.

Theo lời kể của nhà thơ, cũng vào một
buổi tối của năm 1960, ông được cấp trên  thăm hỏi động viên rồi thông báo
tin dữ: vợ và con gái ông đã bị địch giết hại trong nhà tù Phú Lợi, Sài Gòn.

Đau đớn đến bàng hoàng, ngay đêm hôm đó, tại
căn cứ bí mật của Tỉnh ủy Khánh Hoà đóng dưới chân núi Hòn Dù phía tây thành phố
Nha Trang, bên ngọn đèn thắp bằng nhựa cây, trong xúc cảm của niềm đau đớn tột
cùng ông đã viết nên bài thơ “Quê hương” như vẽ nên một sự thật đau xót: Giặc bắn
em rồi quăng mất xác. Chỉ vì em là du kích em ơi. Đau xé lòng anh chết nửa con
người… Sau này bài thơ đoạt giải nhì giải thưởng thơ năm 1960-1961 của Tạp chí
Văn nghệ và đã trở thành một dấu mốc trong cuộc đời ông.

Nhưng năm 1962, sau 3 năm bị bắt, vợ và con
gái được thả về do không tìm ra căn cứ kết tội. Sau giải phóng 1975, ông bà sống
bên nhau trong căn nhà nhỏ số 46, đường Yersin, thành phố Nha Trang. Và
 bà  đã ra đi mãi mãi vào tháng 4-2013  ở tuổi 82. Còn nhà
thơ đã 83 tuổi nhưng  vẫn cặm cụi đánh vật với chữ nghĩa, những hội
thảo văn chương, những trang hồi ký viết dở… ”

Mình nghĩ, văn học không chỉ đơn thuần
là những mơ mộng, bay bổng không thực tế. Mà văn học đi vào lòng
người, chính bởi những tác phẩm rất thật như Quê hương là một điển
hình. Bởi văn học chỉ có sức sống bền bỉ nhất khi bắt nguồn từ
chất liệu cuộc sống. Một kho tàng quý báo của nhân loại chính là
đây.

 

 [ Liên
Kết Với Tác Giả Bài Viết – Cộng Đồng Tác Giả Chuyên Sâu AUTHORITY 
]

Tác giả: Phương Quyên

Mình là Quyên, viết blog này vào những ngày gần 20, mình có niềm đam mê
đặc biệt với máy ảnh phim, và những điều xưa cũ, mình yêu cây xanh, hoa lá và
những điều giản đơn, và mình yêu cái đẹp. Mình không phải là một Blogger, vì tự
cảm thấy chưa đủ. Thành ra ở đây, chỉ đơn giản là những bài thơ mình thích, những
bức ảnh mình chụp, hay những cảm xúc rất thật, rất đời thường của mình.

Xem thêm nhiều bài
viết khác của tác giả tại:
  Quyên

Follow Facebook Authority – Cộng Đồng Tác Giả Chuyên Sâu để đọc thêm các bài viết mang tính chất chuyên sâu thuộc nhiều
lĩnh vực/ chủ đề khác nhau từ các tác giả là Blogger/ Author đang sinh sống và
làm việc tại Việt Nam.

 

 

 

Xem thêm:
dịch vụ seo uy tín tphcm

hoc seo website miễn phí

Bài viết cùng chủ đề